Op 28 april lanceerde Headspace een serie met 7 afleveringen over slaap, met als doel beter slapen. De hoofdpersoon Eve vergezelt je op je reis naar een betere slaap. Het belangrijkste uitgangspunt is vanzelfsprekend heel passend bij de organisatie: meditatie en mindfulness helpen je om beter te slapen.

Opbouw en herkenbare animaties

Elke aflevering kent dezelfde opbouw: een gedeelte theorie, uitleg en kennis van zo’n 7 tot 10 minuten en een gedeelte met begeleide oefeningen voor het slapen gaan. De informatie en oefeningen worden ondersteund door aantrekkelijke animaties zoals we die kennen van Headspace.

Oefeningen voor het slapen gaan

De oefeningen van elke aflevering bestaan uit: een ademhalingsoefening, een visualisatie, een spierspanningsoefening en een terugtel-oefening. In elke aflevering komt een ander onderwerp rondom slaap aan bod. Vast onderdeel van de afleveringen is ook het pleidooi om meditatie en mindfulness te integreren in je dagelijks leven.

Aflevering 1: How to sleep better

Deze eerste aflevering behandelt een aantal feiten en fabels over slapen.  Eve stipt aan dat slapen net zo werkt als voedsel: teveel of te weinig heeft effect op je gezondheid en welzijn. En de grootste slaapfabel (let op, spoileralert): dat er een speciale techniek bestaat met garantie op een goede nachtrust. Deze techniek, oftewel een quick fix is er niet. Feit is dat hoe meer we bezig zijn met slapen, hoe slechter we slapen.

Aflevering 2: Putting your phone to sleep

Deze uitzending gaat over onze relatie met apparaten. Technologie is niet goed of fout, het is maar hoe je ermee omgaat. Vóór de industriële revolutie kwam het enige blauwe licht van de zon. Zij heeft inmiddels flink wat collega’s die je met een druk op de knop kan inschakelen. En niet alleen het licht van onze apparaten kan ons wakker houden, zeker ook de activiteiten die we ermee uitvoeren.

Aflevering 3: The weird world of dreams

Hierin vertelt Eve ons over dromen en nachtmerries. Mensen met heftige nachtmerries die een negatieve invloed hebben op de slaapkwaliteit worden gewezen op een aanpak binnen de psychologie. Deze behandeling is gericht op het geven van een positieve draai aan het verhaal van de nachtmerrie en deze overdag voortdurend te herhalen: ‘Imagery Rehearsel Therapy’ oftwel IRT. Verder gaat het over lucide dromen (weten dat je droomt terwijl je droomt) en het bevorderen hiervan door een mindfull leven.

Aflevering 4: Letting go of stress

Deze aflevering start met de samenwerking tussen geest en lichaam. Bij stress in je hoofd, volgt je lichaam. Je leert wat er gebeurt als je in een nieuwe omgeving gaat slapen. Naar buiten gaan en bewegen hebben een positief effect op het verlagen van je stressniveau. Headspace geeft het advies om op te staan als je ligt te woelen. Dat zie ik zelf heel anders: oefenen in rustig wakker liggen brengt je dichter bij slaap dan opstaan.

Aflevering 5: The facts about sleeping pills

Deze uitzending is een warm pleidooi voor natuurlijke slaap zonder gebruik van kunstmatige slaapmiddelen zoals slaapmedicatie maar ook melatonine, valeriaan en CBD. Deze middelen zorgen voor een minder herstellende slaap, vervelende bijwerkingen overdag en worden gaandeweg minder effectief. In het geval van CBD en melatonine is de controle niet gereguleerd. Over de negatieve kanten van slaapmedicatie schreef ik eerder dit blog.

Aflevering 6: Putting insomnia to bed

De 6^e aflevering beschrijft welke ervaringen slechte slapers hebben zoals: wel moe zijn maar niet kunnen slapen. En Eve vertelt over de genetische aanleg die samen met het ervaren van stress de trigger zijn voor insomnia. Proberen om in slaap te vallen levert alleen een vecht- of vluchtreactie op.

Aflevering 7: Your perfect sleep rhythm

Hierin wordt uitgelegd dat je ritme persoonlijk is. Het is belangrijk om je eigen slaapritme te vinden en daglicht ondersteunt je bij het op orde houden van je biologische klok. Een dutje kan prettig zijn als je vermoeid bent. Krampachtig vasthouden aan regels en voorwaarden rondom slaap werkt averechts. De serie wordt afgesloten met de vertrouwde oefeningen.

Over Headspace

Headspace werd bijna 11 jaar geleden opgericht in Londen en is vooral bekend van de meditatie-app. Sinds januari 2021 ook te bewonderen via Netflix. De eerste serie was ‘Guide to meditation’ en nu is daar dus ‘Guide to sleep’. Er volgt nog een derde serie, cliffhanger!

Wat vind jij ervan?

Ik ben benieuwd wat jij van de serie en de afleveringen vindt! Ervaar je ze als helpend, ondersteunend, interessant, heb je het erover met anderen en geef je deze serie als tip aan slechte slapers? In mijn slaapcoaching pak ik slaapproblemen aan vanuit Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Een van de zes onderdelen binnen deze benadering is mindfulness. De oefeningen in het slaapcoachtraject zijn korter dan de traditionele mindfulnessoefeningen.

Gratis webinar over slaap

Ik vertel je wat mensen zoal inzetten tegen hun slaapprobleem in mijn gratis webinars en waarom dat allemaal niet of maar tijdelijk werkt. Je mag dus stoppen met proberen om in slaap te vallen en ik leg uit hoe dat zit. Na deze webinars begrijp je wat wél werkt om beter te slapen. Ik verklap alvast dat het gaat om minder doen in plaats van meer. Dat klinkt goed als je kijkt naar je volle agenda en to do lijstje(s), toch?

Foto door Anastasia Shuraeva via Pexels.

Denk jij nog steeds dat alcohol helpt om sneller in slaap te vallen? Of misschien zelfs dat het je helpt de hele nacht beter te slapen? Deze aannames zijn absoluut onwaar. De slaapmuts is echt voor sukkels.

Slaapverstoorder

’s Avonds alcohol drinken verstoort je slaap. Alvast het onpopulaire, maar enige advies dat ik kan geven: helemaal niet drinken is het beste. Zo, dan hebben we die akelige conclusie hierbij achter de rug. Ben je er nog? Dan leg ik je hierna uit hoe het zit.

Verlies van remmingen

Alcohol is een kalmerend middel. Het verbindt zich aan receptoren in de hersenen waardoor elektrische impulsen niet meer afgevuurd kunnen worden. Het eerste dat alcohol doet is het uitschakelen van het deel van je hersenen dat zorgt voor het beheersen van je impulsen. Dat het lijkt alsof je socialer en gezelliger wordt, komt dus omdat je je remmingen verliest en extraverter wordt.

Verdoofd in plaats van slapend

Na een tijdje verdooft de alcohol ook andere hersengebieden. Hierdoor voel je je slomer en kun je zelfs het bewustzijn verliezen. Let op: dat je niet of minder wakker bent, betekent dus niet dat je slaapt. Je bent verdoofd door de alcohol.

Hoe alcohol je slaap verpest, deel 1

De alcohol zorgt ervoor dat je slaap niet aaneengesloten is. Je wordt gedurende de nacht steeds kort wakker. Doordat je je deze momenten meestal niet herinnert, ben je je er niet van bewust. Niet zo gek dus, dat je je de volgende dag niet heel jofel voelt.

Hoe alcohol je slaap verpest, deel 2

En alsof het nog niet erg genoeg is, onderdrukt alcohol je remslaap bijna helemaal. Dit komt door stoffen die vrijkomen bij het verteren van alcohol. De pulserende beat van hersengolven die normaal de droomslaap aandrijft, komt tot stilstand. Zoals de puls op een hartmonitor bij een hartstilstand. Bij alcoholisten zie je dat er een enorme achterstand ontstaat in de hoeveelheid droomslaap. Omdat hersenen die achterstand willen inhalen krijgt iemand hevige dromen terwijl hij klaarwakker is. Het veroorzaakt hallucinaties, wanen en desoriëntatie, oftewel ‘delirium tremens’.

Effect van alcohol op informatieverwerking

Maar ook bij niet-alcoholisten is er sprake van schadelijke gevolgen van drank, zo komt uit onderzoek naar voren. De remslaap helpt verbanden te leggen tussen nieuwe en oude herinneringen. Gevonden werd dat drie nachten nadat proefpersonen iets geleerd hadden, alcohol voor het slapen ervoor zorgde dat een deel van de kennis verloren ging. Hoe lang het duurt voordat herinneringen wél veilig zijn is nog niet duidelijk, nieuw onderzoek ligt op de plank.

Drank spoelt meer weg dan je lief is

Kortom: alcohol verstiert niet alleen je slaap, het maakt je inspanningen om nieuwe informatie te onthouden voor een deel nutteloos. Het geleerde wordt zo weggespoeld door de drank. Daarmee zijn we weer terug bij de conclusie (en die geldt ook/zeker voor studenten): ’s avonds drinken verstoort je slaap.

Slaap is universeel én persoonlijk. Ik hield altijd al van lezen en denken over slaap. Het is een interessant fenomeen waar we nog maar een klein deel van ontdekt hebben, terwijl we het elke dag doen (hopelijk).

Ontdekken van het belang van slaap

Vanaf zo’n twintig jaar geleden is het technisch steeds beter mogelijk om onderzoek te doen naar slaap. Hierdoor weten we nu veel meer over het belang van slaap. Slapen is een onderwerp waar steeds meer aandacht voor is, en terecht! Bij gezond leven horen bewust eten, voldoende beweging en bovenal goed slapen.

Inspiratie via uitzending gemist

Mijn interesse voor slaap werd aangewakkerd door het tv-programma Sophie in de mentale kreukels in 2018. Aangezien ik geen televisie heb, is het best bijzonder dat dit de aanleiding was. Ik werd op dit programma gewezen door mijn omgeving. In deze serie van Sophie Hilbrand zat een aflevering volledig gewijd aan slaap, met onder andere een gesprek met beroepsreiziger Floortje Dessing over veel van huis zijn en vaak wisselen van tijdzones en daarmee gepaarde jetlags. Het verband tussen burn-outklachten en slapen. En een reportage vanuit Japan waar een derde van de bevolking gemiddeld nog geen 6 uur per nacht slaapt en de consequenties daarvan.

Slaapdeskundige

Op mijn scherm verscheen ook slaaponderzoeker professor Eus van Someren. Ik had eerder al artikelen van hem gelezen en meegedaan aan verschillende onderzoeken van slaapgewoontes via slaapregister.nl. En ineens wist ik het: dit wil ik! Ik word slaapdeskundige! Wat lijkt me dat een geweldig mooi werk om mensen te begeleiden bij een van de belangrijkste ‘activiteiten’ van het leven. Iets dat een voorwaarde is om überhaupt een fijn en zinvol bestaan te kunnen leiden. En iets dat voor veel mensen zo’n enorm geworstel is, voor sommigen zelfs iedere nacht.

Maar hoe?

Na de ontdekking van ‘wat’ (slaapdeskundige worden) volgde al snel de hoe-vraag: hoe ga ik ervoor zorgen dat ik deskundig word op het gebied van slaap? Zodat ik slapelozen hierbij op een effectieve en langdurige manier kan helpen. Ik ben immers geen arts of psycholoog. Online kwam ik terecht bij een specialisatie van een opleiding Acceptance and Commitment Therapy (ACT), gericht op de behandeling van slaapproblemen. ACT is een gedragstherapie die je leert om flexibeler om te gaan met (slaap)problemen in je leven. En laat ACT nou al een tijdje op m’n opleidingswensenlijst staan! Die knoop was dus snel doorgehakt.

Waarom ACT?

Natuurlijk heb ik gekeken of er ook andere manieren zijn om slaapproblemen aan te pakken. En die zijn er. Het algemene advies is behandeling met cognitieve gedragstherapie. Deze aanpak is ook volgens de richtlijn voor huisartsen te verkiezen boven medicatie. Deze therapie heeft overeenkomsten, maar ook duidelijke verschillen met ACT. Als je hier meer over wilt lezen, verwijs ik je naar wat ik op mijn website heb geschreven hierover. Juist het aanpakken van slaapproblemen door mínder te doen in plaats van meer, overtuigde mij om voor deze aanpak te gaan. Slapen is namelijk niets doen.

ACT en slapen

Begin 2019 kon ik van start met de basisopleiding ACT bij SeeTrue. En in april rolde ik meteen door naar de specialisatie Gedragstherapeutische behandeling van slapeloosheid met ACT. Ondertussen heb ik meteen het geleerde in praktijk weten te brengen. Mensen met slaapproblemen waren makkelijk te vinden. Al is er natuurlijk de drempel dat het niet vergoed wordt door de zorgverzekeraar. Da’s weer een ander onderwerp.

Lezen en luisteren over slaap

Naast de literatuur voor de opleiding lees ik ook veel andere boeken over slaap, luister ik naar podcasts, spit ik tijdschriften door op zoek naar informatie en ervaringsverhalen en onderzoek ik mijn eigen slaapervaringen. Inmiddels krijg ik ook vanuit mijn netwerk vaak een seintje als er bijvoorbeeld een artikel in de krant verschijnt over slaap. Op deze manier doe ik m’n best om op de hoogte te blijven van alle ontwikkelingen. Bovendien vind ik het belangrijk om onderscheid te maken tussen de zin en onzin van allerlei adviezen, tips en meningen om beter te leren slapen.

Mijn eigen slaap

Als slaapcoach krijg ik regelmatig de vraag hoe ik toch bij dit onderwerp uitgekomen ben. Of ik zelf misschien een slechte slaper ben of was? Nou nee. Natuurlijk slaap ik ook wel eens minder goed. Meestal weet ik dan ook waar dat door komt, zoals een onderwerp dat me bezighoudt of ’s avonds werken. Daarnaast ga ik wel eens enorm laat naar bed, want ik hou ook van muziekfestivals. Dan slaap ik vooral te kort, waar ik best een paar dagen last van kan hebben. Tot nu toe geldt voor mij: hoe meer ik van slapen weet, hoe beter ik ga slapen. Maar ik besef dat dit met het ouder worden best kan veranderen. Dus geniet ik extra van elke goede nacht.

Meer slapen

Ik hoop nog veel jaren met dit onderwerp aan de slag te mogen zijn. Stiekem heb ik het doel dat in ieder geval heel Nederland (misschien beginnen met heel Oosterbeek) beter gaat slapen door het terugvinden van het natuurlijke slaapritme. Dus slapen zonder hulpmiddelen zoals medicatie. Misschien ambitieus of idealistisch, het is wél waar ik voor ga. Omdat de wereld er zoveel aangenamer uit ziet als je een goede nachtrust hebt gehad. En er echt minder ellende ontstaat als je slaapkwaliteit op orde is.

Slaapregister

Dan tenslotte nog een aanmoediging om je aan te melden voor slaapregister.nl. Er zijn veel (slechte) slapers nodig om meer te weten te komen over slaap en hoe deze te verbeteren. Fijn als je een steentje bij wilt dragen!

Infomarkt Vitaal Leven

Woensdag 19 juni kan je tussen 13.00 en 17.00 uur bij mij terecht met je al je dringende vragen over beter slapen. Ook heb ik een korte test bij me die de ernst van je slapeloosheid in kaart brengt (Insomnia Severity Index, oftewel ISI). Als slapen niet vanzelfsprekend voor je is, help ik je graag! De informatiemarkt ‘Vitaal Leven’ wordt georganiseerd door Kruiswerk Achterhoek en Liemers in Schouwburg Amphion in Doetinchem. Deze is voor iedereen gratis en vrijblijvend toegankelijk.

Masterclass Erik Scherder: The busier, the better

Het hoofdprogramma (ik ken m’n plek) bestaat uit een Masterclass van Professor Erik Scherder: The busier, the better. Kaarten hiervoor zijn uitverkocht, er geldt een wachtlijst. Een drukke baan, veel deadlines, een druk sociaal leven en ook nog eens een gezin of relatie die tijd van je vraagt. Het is herkenbaar voor velen van ons. Vaak gaat dit gepaard met stress. En dit kan een grote invloed hebben op je dagelijks leven. Wat gebeurt er in ons brein als we stress hebben? Hoe kan het dat sommige mensen goed tegen stress kunnen en anderen niet? En wat is een burn-out? Al deze vragen zullen aan bod komen tijdens de Masterclass.

Mindfulness kan omschreven worden aan de hand van 7 basisprincipes. Hieronder vind je ze met bijbehorende uitleg. Voor alle ingrediënten geldt: gelegenheid genoeg om te oefenen, kijk maar om je heen!

Oprechte nieuwsgierigheid / een frisse blik

De beginnersgeest is een houding. Het betekent niet dat je niets weet. Het betekent dat je je niet laat vangen door wat je wel weet of hebt meegemaakt. Heb je ooit wel eens naar iets gekeken zonder daar een eigen invulling aan te geven? Bijvoorbeeld een blijk van voor- of afkeur, iets al snel mooi of lelijk vinden, iets wat je ziet ook willen hebben of als je iets prettigs meemaakt: ‘zo zou het altijd moeten zijn.’ Als we met een frisse blik de wereld in kijken, leren we aan gewone zaken aandacht te geven. Misschien zien we onverwachte dingen, die we eerder niet opmerkten. De uitdaging is ze te zien zoals ze zijn.

Vertrouwen

Vertrouwen, vooral in onszelf, is niet altijd makkelijk. Kun je vertrouwen op wat je weet en denkt? En als je niet geheel kunt vertrouwen op wat je denkt, kan je dan vertrouwen op je bewustzijn of je motivatie? Of misschien lukt het om te vertrouwen op je zintuigen? Dit ligt dicht bij vertrouwen op het lichaam. Vertrouwen in jezelf maakt dat je je eigen koers kunt varen zonder voortdurend door anderen beïnvloed te worden.

Niet streven

Het idee dat je bij het beoefenen van meditatie nergens naartoe hoeft, niets hoeft te doen en nergens naar hoeft te streven kan voor ons overkomen als iets wat ons vreemd is. Er zijn drie redenen om tijdens het werken aan jezelf geen doelen te stellen en niet te streven:

1. Als je streeft naar zelfverbetering, houdt dat in feite in dat je vindt dat je op dit moment niet goed genoeg bent (oordeel).

2. Als je het streven naar verbetering niet los kunt laten tijdens een ontwikkelproces, kun je moeilijker zijn bij wat er nu is.

3. Als je mediteert en tegelijkertijd stiekem ergens naar streeft, ontstaat meestal de neiging om zaken die je tegenkomt weg te willen hebben, in plaats van moment tot moment te observeren.

Je doet je best en meer kun je niet doen.

Accepteren

Acceptatie heeft niets te maken met je passief neerleggen bij dingen, verre van dat zelfs. Het betekent wel dat je de werkelijkheid in je opneemt zodat je weet wat het is, of weet dat je het niet weet. Zonder het meteen weg te willen hebben. Je brengt de moed op om te aanvaarden wat er is. Het enige wat je in een heel lastige situatie kunt doen is erkenning geven aan wat er is. En vooral heel vriendelijk (voor jezelf) zijn.

Niet oordelen

Als je begint met aandacht te hebben voor wat er in je hoofd gaande is, ontdek je al snel dat eigenlijk alles een oordeel is. Het is goed om je daarvan bewust te zijn. Het is niet nodig om te oordelen over het oordelen of te proberen het te veranderen. Het is voldoende om het te zien en te herkennen. Als dit lukt, wordt werkelijk opmerken mogelijk en kun je de dingen zien zoals ze zijn.

Geduld

Vaak zijn we bezig te proberen om ergens anders te komen. We hebben de sterke behoefte om onderweg te zijn naar een beter moment, een betere tijd waarin alles bij elkaar zal komen. We zitten al gauw vol ongeduld en gedrevenheid. Als je geduld beoefent, schep je ruimte voor jezelf. Je hebt eenvoudigweg niet altijd invloed op zaken en hun verloop. Daarmee erken je dat sommige dingen in het leven zich op hun eigen tijd ontvouwen.

Loslaten

Mindfulness kan omschreven worden aan de hand van 7 basisprincipes. Vandaag aandacht voor Loslaten (de laatste). Loslaten betekent: laten zijn. Loslaten gebeurt wanneer we niet langer proberen te pakken wat we willen hebben. Op deze manier bevestig je voor dat moment dat je niet langer het product bent van je gedachten.

Het leven kan ons geen garantie bieden voor zekerheid. Alles komt en alles gaat. Of het nu prettige of onprettige zaken zijn. Loslaten is een manier van zijn die wordt ontwikkeld door te oefenen. En net als voor de overige 6 basishoudingen geldt ook voor loslaten dat we vaak de gelegenheid krijgen om ermee te oefenen. Ik wens je daarbij veel plezier!

Mindfulness is een onderdeel van Acceptatie en Commitment Training (ACT) waarmee ik werk bij coachtrajecten. Lees hier meer over ACT.

Geschat wordt dat zo’n 20% van alle mensen op een bepaald moment in zijn leven last heeft van een slaap-waakstoornis. Er worden verschillende termen gebruikt als er sprake is van een slechte nachtrust. Hieronder vind je de meest gehanteerde begrippen op een rijtje.

Slecht slapen

Moeite met inslapen, te vaak ontwaken ’s nachts, moeite om dan weer in slaap te vallen, te vroeg wakker worden, onrustig dromen en/of niet uitgerust wakker worden.

Slapeloosheid (insomnie)

Minstens driemaal per week slecht slapen met daarbij slechter functioneren overdag, zoals moeheid, slaperigheid, prikkelbaarheid, verminderde concentratie en prestatie. Vermeende slapeloosheid: slecht slapen, zonder dat er klachten zijn over het functioneren overdag. Dan wordt er nog onderscheid gemaakt tussen kortdurende en langer durende slapeloosheid waarbij de grens ligt op drie weken. In 90% van de gevallen van een slaap-waakstoornis, is er sprake van een insomniestoornis.

Slaperigheid overdag

Dit wordt ook wel hypersomnie genoemd: de onbedwingbare neiging om overdag in slaap te vallen. Bij enkele slaapstoornissen staat slaperigheid overdag op de voorgrond.

Slaapproblemen

Klachten met betrekking tot het slaap-waakpatroon, zoals slecht slapen en slaperigheid overdag.

Slaapstoornis

Een stoornis in het slaapwaakpatroon, zoals slapeloosheid, het obstructieveslaapapneusyndroom, restless-legssyndroom, nachtelijke kuitkrampen, het vertraagdeslaapfasesyndroom en narcolepsie, vastgelegd als diagnose.

Negatieve conditionering

De overtuiging niet meer te kunnen slapen en slapen associëren met iets onaangenaams. Er ontstaat spanning om niet te kunnen slapen, wat het slapen extra bemoeilijkt. Er is sprake van een vicieuze cirkel die kan blijven bestaan, ook als de aanvankelijke oorzaak van het slechte slapen verdwenen is.

Chronisch slaapmiddelengebruik

Gebruik van slaapmiddelen gedurende meer dan zestig dagen in de afgelopen drie maanden.

Hoe ernstig is jouw slaapprobleem?

Ontdek het met de Insomnia Severity Index (ISI). Met deze wetenschappelijk onderbouwde test breng je de ernst van je slaapprobleem in kaart.

Lees hier de volledige standaard van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) met betrekking tot slaapproblemen en slaapmiddelen.

Vooruit. Of achteruit? Nee, vooruit. Langer slapen of korter? Langer voor mensen met (jonge) kinderen. De rest mist een uur. Maar we krijgen er wel mooi weer bij, toch?

Misverstand over zomertijd

Daar is het eerste misverstand bij de discussie over welke tijd gehanteerd zou moeten worden als we gaan stoppen met de halfjaarlijkse wisseling. Als je mensen vraagt of ze liever het hele jaar winter- of zomertijd hebben, kiest het grootste deel voor zomertijd. Denkend aan lange, zwoele avonden in de tuin en op het terras. Geruststelling: de zomer blijft, ook al is het permanent ‘wintertijd’.

Midden of West?

De wintertijd is de Midden-Europese tijd, daar is Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog bij aangesloten. Volgens chronobioloog Marijke Gordijn (dat grapje mag je zelf maken) zou het geografisch logischer en beter voor onze gezondheid zijn als we de tijd van Engeland zouden volgen, de West-Europese tijd. Daar liggen we namelijk dichterbij.

Ochtendlicht en zomertijd

Als je die zomertijd zou doorvoeren in de winter, betekent dat dat het erg laat licht wordt ’s ochtends. Vier maanden van het jaar is het dan op z’n vroegst om 8.30 uur licht ’s ochtends. Dit verstoort onze biologisch klok. De verwachting is dat er meer winterdepressie voor zal komen, meer mensen problemen krijgen om op tijd te gaan slapen en op tijd wakker te worden en de gevolgen voor de gezondheid die daar weer bij horen. Nieuwe studies laten zien dat mensen die overdag aan veel licht worden blootgesteld (ook binnenverlichting) ’s nachts beter doorslapen. Je verbetert er dus je slaapkwaliteit mee. Alle chronobiologen en slaaponderzoekers zijn van mening dat licht in de ochtend een van de belangrijkste factoren voor een goede slaapkwaliteit is en daarmee voor gezondheid op de lange termijn.

Verplicht kiezen voor zomertijd

De Europese Commissie wil af van het verzetten van de tijd en Nederland moét kiezen voor winter- of zomertijd. Als je het mij vraagt: zomer, ja graag! Zomertijd? Liever niet. Voor Zondag met Lubach is een filmpje van ongeveer een kwartier gemaakt met uitleg.

Voor nu in ieder geval sterkte voor degenen die last hebben van het verzetten van de tijd en we gaan zien hoe verstandig degenen zijn de knoop mogen doorhakken.